[RECAP VAW 2026] Lễ ra mắt Hội đồng chuyên gia tranh chấp FinTech và Kinh tế số VIAC - Hội thảo VIFC 2026

Ngày 29/5/2026, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hội Luật gia Việt Nam (VLA) và Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC) tổ chức “Lễ ra mắt Hội đồng Chuyên gia Tranh chấp FinTech & Kinh tế số VIAC và Hội thảo Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) 2026” tại TP. Hồ Chí Minh, thu hút gần 300 đại biểu tham dự.

Toàn cảnh sự kiện

Vào ngày 29/5/2026, tại TP. Hồ Chí Minh, Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC) phối hợp cùng Hội Luật gia Việt Nam (VLA) và Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế (VBLC) tổ chức “Lễ ra mắt Hội đồng Chuyên gia Tranh chấp FinTech & Kinh tế số VIAC và Hội thảo Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) 2026”. Đây là sự kiện khép lại chuỗi hoạt động thuộc Tuần lễ Trọng tài và Hoà giải Việt Nam 2026 (VAW 2026). Sự kiện thành công thu hút gần 300 đại biểu tham dự, là các đại diện cơ quan nhà nước, nhà đầu tư, doanh nghiệp và các luật sư trên địa bàn Thành phố.

GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC)

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Hồng Hạnh – Chủ tịch VIAC nhận định, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của tài chính số, FinTech và các giao dịch xuyên biên giới, tranh chấp trong lĩnh vực tài chính ngày càng phức tạp và đòi hỏi cơ chế giải quyết có tính chuyên môn hóa cao. Theo ông, việc Việt Nam thúc đẩy xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) không chỉ đặt ra yêu cầu về hạ tầng tài chính và công nghệ, mà còn đòi hỏi một hạ tầng pháp lý và cơ chế giải quyết tranh chấp hiện đại, minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế.

GS.TS. Lê Hồng Hạnh cho rằng, trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, cam kết về một cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, có khả năng dự đoán cao và thân thiện với nhà đầu tư sẽ là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của các trung tâm tài chính quốc tế.

Ông Nguyễn Khánh Ngọc – Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam

Đồng quan điểm, Ông Nguyễn Khánh Ngọc – Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhấn mạnh rằng, cùng với quá trình hình thành VIFC, việc xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch và cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả là yêu cầu đặc biệt quan trọng nhằm củng cố niềm tin của nhà đầu tư và bảo đảm sự phát triển bền vững của môi trường đầu tư – kinh doanh. Theo ông Nguyễn Khánh Ngọc, sự xuất hiện của các mô hình tài chính số, tài sản số và giao dịch xuyên biên giới đang làm phát sinh nhiều dạng tranh chấp mới với cấu trúc phức tạp hơn. Trong bối cảnh đó, trọng tài và các phương thức ADR được đánh giá có nhiều ưu thế nhờ tính linh hoạt, bảo mật, chuyên môn hóa và phù hợp với đặc thù của các giao dịch tài chính hiện đại.

Ông Đỗ Ngọc Thịnh - Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam

Ông Đỗ Ngọc Thịnh - Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam cho rằng, sự phát triển mạnh mẽ của FinTech, tài sản số và các mô hình giao dịch mới đang làm xuất hiện ngày càng nhiều dạng tranh chấp phức tạp, xuyên biên giới và đòi hỏi cơ chế giải quyết tranh chấp linh hoạt, chuyên môn hóa hơn. Theo ông, việc xây dựng Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam không chỉ cần hạ tầng tài chính và công nghệ mà còn cần một nền tảng pháp lý cùng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, minh bạch và tiệm cận chuẩn mực quốc tế để củng cố niềm tin của nhà đầu tư. Ông cũng kỳ vọng Hội đồng Chuyên gia Tranh chấp FinTech và Kinh tế số VIAC cùng Hội thảo VIFC Symposium 2026 sẽ góp phần nâng cao năng lực thể chế và hệ sinh thái giải quyết tranh chấp cho thị trường tài chính số tại Việt Nam.

Các Thành viên Hội đồng Chuyên gia Tranh chấp FinTech và Kinh tế số VIAC tham dự Lễ ra mắt

Tại sự kiện, VIAC cũng chính thức ra mắt Hội đồng Chuyên gia Tranh chấp FinTech và Kinh tế số VIAC như một bước đi nhằm chuẩn bị nguồn lực chuyên môn cho các lĩnh vực tranh chấp mới nổi gắn với tài chính, công nghệ và kinh tế số. Hội đồng được kỳ vọng sẽ góp phần hỗ trợ VIAC phát triển các cơ chế giải quyết tranh chấp có tính chuyên môn hóa cao, phù hợp với đặc thù của các giao dịch tài chính hiện đại và xu hướng phát triển của thị trường trong bối cảnh mới.

Lễ ký kết thỏa thuận hợp tác giữa Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) và Hiệp hội Blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA)

Cũng trong khuôn khổ chương trình, VIAC đã ký kết thỏa thuận hợp tác với Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) và Hiệp hội Blockchain và tài sản số Việt Nam (VBA) nhằm tăng cường phối hợp trong lĩnh vực giải quyết tranh chấp tài chính, FinTech và tài sản số. Hoạt động này được đánh giá là dấu mốc quan trọng, mở ra định hướng hợp tác giữa VIAC và các tổ chức trong hệ sinh thái tài chính – công nghệ trong bối cảnh thị trường đang phát triển nhanh chóng và liên tục xuất hiện các mô hình giao dịch mới.

Ông Hoàng Huy Trường - Trưởng Ban Pháp chế Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh phát biểu dẫn đề tại sự kiện

Tại bài phát biểu dẫn đề “Tầm nhìn xây dựng VIFC-HCM và vai trò của hạ tầng giải quyết tranh chấp”, Ông Hoàng Huy Trường - Trưởng Ban Pháp chế Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP. Hồ Chí Minh cho biết, VIFC hướng tới trở thành cửa ngõ kết nối dòng vốn quốc tế với Việt Nam thông qua bốn trụ cột chính gồm thị trường vốn quốc tế, tài chính phục vụ thương mại quốc tế, ngân hàng số – fintech và tài chính xanh, sản phẩm tài chính ngách. Với định hướng đó, hạ tầng giải quyết tranh chấp được xem là một trong những yếu tố quan trọng. Các thiết chế như Tòa án chuyên biệt, Trung tâm trọng tài quốc tế tại VIFC và trung tâm trọng tài khác (gồm trọng tài trong nước, trọng tài nước ngoài) đều có thể được áp dụng để giải quyết tranh chấp. Sự đa dạng và chuyên môn hóa của hệ sinh thái giải quyết tranh chấp sẽ là nền tảng quan trọng giúp VIFC nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút nhà đầu tư quốc tế.

GS. Xuân Thảo Nguyễn – Giáo sư Luật mang học hàm Pendleton Miller, Giám đốc Trung tâm Luật Châu Á, Trường Luật, Đại học Washington (Hoa Kỳ), Chuyên gia từ Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC)/ Nhóm Ngân hàng Thế giới (WBG) phát biểu dẫn đề thông qua hình thức trực tuyến

Tiếp nối, với nội dung dẫn đề “Nhận diện các tranh chấp phát sinh trong Trung tâm Tài chính Quốc tế và kinh nghiệm quốc tế”, GS. Xuân Thảo Nguyễn – Giáo sư Luật mang học hàm Pendleton Miller, Giám đốc Trung tâm Luật Châu Á, Trường Luật, Đại học Washington (Hoa Kỳ), Chuyên gia từ Tổ chức Tài chính Quốc tế (IFC)/ Nhóm Ngân hàng Thế giới (WBG) cho rằng, cùng với sự phát triển của các trung tâm tài chính quốc tế, các tranh chấp trong lĩnh vực tài chính ngày càng có tính xuyên biên giới, đa tầng và gắn với nhiều chủ thể cũng như hệ thống pháp luật khác nhau. Theo bà, kinh nghiệm quốc tế cho thấy một trung tâm tài chính muốn phát triển bền vững cần đồng thời xây dựng được cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả, chuyên môn hóa và có khả năng tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư quốc tế.

LS. Trần Anh Đức - Luật sư Thành viên Cấp cao A&O Shearman điều phối Phiên thảo luận 01

Phiên thảo luận 01 với chủ đề “Định vị Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) như một cổng vốn khu vực gắn với cơ chế giải quyết tranh chấp tài chính hiệu quả” do LS. Trần Anh Đức - Luật sư Thành viên Cấp cao A&O Shearman điều phối, với sự tham gia trao đổi của các chuyên gia: LS. Trương Nhật Quang – Giám đốc điều hành YKVN, Trọng tài viên VIAC; LS. Lars Marert – Luật sư Thành viên Nishimura & Asahi; Bà Vũ Thị Hằng – Trưởng Ban Thư ký Tố tụng, Thành viên Hội đồng Khoa học VIAC; Ông Phùng Anh Tuấn – Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI), Trọng tài viên VIAC, Hoà giải viên VMC; Bà Hồ Ngọc Lâm – Trưởng Bộ phận Pháp chế Vingroup và Ông Khôi Nguyễn – Đồng sáng lập, Tổng Giám đốc Koru Capital.

Các diễn giả tại Phiên thảo luận 01

Hiện nay, việc hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC) có thể xem là một bước đi mang tính đột phá trong quá trình hội nhập tài chính của Việt Nam, với khung pháp lý được kỳ vọng tạo ra một môi trường linh hoạt hơn cho hoạt động đầu tư, huy động vốn và thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới. Những ưu đãi về thuế, cơ chế quản lý ngoại hối, khả năng triển khai cơ chế sandbox được xem là các yếu tố có thể gia tăng sức hấp dẫn của Việt Nam đối với nhà đầu tư quốc tế.

Dù đánh giá cao những tín hiệu tích cực từ khung chính sách mới, các chuyên gia cho rằng nhà đầu tư quốc tế hiện vẫn trong trạng thái quan sát. So với các trung tâm tài chính đã phát triển như Singapore, Dubai hay Hồng Kông, VIFC mới đang ở giai đoạn khởi đầu và đang trong giai đoạn xây dựng đầy đủ hệ sinh thái hỗ trợ đầu tư. Bên cạnh chính sách ưu đãi, nhà đầu tư còn quan tâm đến mạng lưới dịch vụ tài chính, pháp lý, quản lý tài sản, xếp hạng tín nhiệm, giáo dục, y tế và các tiện ích phục vụ cộng đồng.

Một trong những nội dung trao đổi khác là vai trò của VIFC trong việc kết nối hiệu quả dòng vốn với các nhu cầu phát triển của nền kinh tế. Các chuyên gia cho rằng bên cạnh thu hút và huy động nguồn lực tài chính, việc xây dựng cơ chế thuận lợi để dòng vốn được phân bổ hiệu quả vào các doanh nghiệp, dự án và lĩnh vực sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của trung tâm tài chính. Trong quá trình hoàn thiện VIFC, việc tăng cường sự liên kết giữa các hoạt động tài chính trong trung tâm với nền kinh tế thực cần được xem là một trong những định hướng quan trọng nhằm phát huy tối đa vai trò của VIFC trong thúc đẩy tăng trưởng và nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam.

Bên cạnh các yếu tố kinh tế, các chuyên gia nhấn mạnh rằng khả năng bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư là điều kiện tiên quyết để thu hút dòng vốn quốc tế. Theo các ý kiến trao đổi, hiệu quả và khả năng cạnh tranh của VIFC sẽ không chỉ được đánh giá qua quy mô dòng vốn mà còn thông qua khả năng xử lý tranh chấp nhanh chóng, minh bạch. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn cần thời gian để hình thành đội ngũ chuyên gia, xây dựng hệ sinh thái các cơ chế hỗ trợ vận hành hiệu quả, tạo dựng niềm tin từ cộng đồng đầu tư quốc tế…

Các chuyên gia thống nhất rằng việc xây dựng VIFC không chỉ là câu chuyện thu hút dòng vốn quốc tế mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực kết nối của Việt Nam với thị trường tài chính toàn cầu; thông qua đó, doanh nghiệp Việt Nam sẽ có điều kiện thuận lợi hơn để tiếp cận các nguồn lực tài chính quốc tế, mở rộng đầu tư kinh doanh xuyên biên giới.

Ông Trần Tuấn Phong – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế Việt Nam (VBLC) điều phối Phiên thảo luận 02

Bước qua phiên 02 “Bảo đảm tính khả thi tài chính của các dự án tài chính xanh và hạ tầng thông qua khuôn khổ thể chế VIFC”, chương trình được điều phối bởi Ông Trần Tuấn Phong – Chủ nhiệm Câu lạc bộ Luật sư Thương mại Quốc tế Việt Nam (VBLC), cùng sự tham gia trao đổi của các chuyên gia: Ông Đỗ Ngọc Quỳnh – Phó Chủ tịch Hiệp hội Thị trường Trái phiếu Việt Nam, Cố vấn Cấp cao tại Synergy Consulting Co. (Hoa Kỳ); Ông Nguyễn Quang Thuân – Chủ tịch Hội đồng Quản trị, Tổng Giám đốc Fiinratings; Ông Võ Hoàng Hải – Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng Nam Á; Bà Võ Thị Thu Hiền – Giám đốc Quốc gia về Công nghệ và Truyền thông Ngân hàng Citi Việt Nam.

Các diễn giả tại Phiên thảo luận 02

Phiên thảo luận tập trung trao đổi về khả năng huy động vốn cho các dự án hạ tầng và tài chính xanh – lĩnh vực được đánh giá sẽ cần nguồn lực rất lớn trong những năm tới. Các chuyên gia cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội thu hút dòng vốn quốc tế cho quá trình chuyển đổi năng lượng và phát triển cơ sở hạ tầng, nhưng để làm được điều đó cần giải quyết đồng thời nhiều thách thức về chính sách, thị trường và cơ chế tài chính.

Qua trao đổi, có ba nhóm rủi ro lớn đang ảnh hưởng đến tính khả thi tài chính của các dự án năng lượng tái tạo, gồm (i) tình trạng giảm phát công suất do hệ thống truyền tải điện, (ii) rủi ro về chính sách, quá trình rà soát các dự án đã vận hành thương mại và (iii) rủi ro tỷ giá, chi phí phòng ngừa biến động tỷ giá đối với các khoản vay quốc tế dài hạn. Các yếu tố này ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền dự án, khả năng trả nợ và niềm tin của các tổ chức tài trợ vốn, làm giảm sức hấp dẫn của dự án năng lượng.

Các chuyên gia nhấn mạnh, không có cơ chế ưu đãi nào có thể thay thế tính khả thi tài chính của dự án (“Bankability”). Dù được triển khai trong hay ngoài khuôn khổ VIFC, một dự án chỉ có thể thu hút vốn khi có dòng tiền rõ ràng, cơ chế giá minh bạch, đầu ra ổn định và khuôn khổ pháp lý đủ tin cậy. Khả năng được tài trợ vốn không chỉ phụ thuộc vào nhà đầu tư, mà còn gắn với chất lượng dự án, mức độ phân bổ rủi ro và khả năng bảo vệ quyền lợi của các bên tham gia.

Các ý kiến cũng nêu rằng thị trường tài chính xanh của Việt Nam cần được thúc đẩy theo hướng tiệm cận nhanh hơn với thông lệ quốc tế. Chuyên gia đề xuất áp dụng hoặc tham chiếu trực tiếp các bộ tiêu chuẩn xanh quốc tế và khu vực trong giai đoạn đầu, ngoài phương án chờ hoàn thiện toàn bộ hệ thống tiêu chuẩn trong nước. Đồng thời, việc chuẩn hóa các dự án đã vận hành ổn định, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng tái tạo được xem là hướng đi quan trọng nhằm thu hút các quỹ đầu tư quốc tế…

Tựu trung, trung tâm tài chính quốc tế cần được nhìn nhận như một cấu phần trong chiến lược phát triển dài hạn của Việt Nam thay vì một dự án đơn lẻ. Thành công của mô hình này sẽ phụ thuộc vào khả năng xác định rõ vai trò trong tổng thể kiến trúc tài chính quốc gia, xây dựng các sản phẩm phù hợp với nhu cầu thị trường, tạo môi trường đầu tư có tính cạnh tranh quốc tế và củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư. Trong bối cảnh nhu cầu vốn cho hạ tầng, chuyển đổi xanh và phát triển kinh tế ngày càng lớn, đây được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những công cụ quan trọng giúp Việt Nam kết nối hiệu quả hơn với các dòng vốn toàn cầu.

Một số hình ảnh khác tại sự kiện

Buổi chiều cùng ngày, chương trình tiếp tục với các phiên thảo luận chuyên sâu về cơ chế sandbox pháp lý cho lĩnh vực tài chính số, vai trò của tòa án chuyên biệt trong VIFC, hỗ trợ tư pháp và thi hành xuyên biên giới cũng như mô hình giải quyết tranh chấp tích hợp giữa trọng tài và tòa án chuyên biệt. Các chuyên gia nhận định rằng, trong bối cảnh các mô hình tài chính và công nghệ liên tục đổi mới, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp lý và hạ tầng giải quyết tranh chấp theo hướng linh hoạt, hiện đại và tiệm cận thông lệ quốc tế nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của thị trường tài chính trong tương lai.

Sau phần thảo luận của các chuyên gia, Phiên thảo luận cũng nhận được sự tương tác và đóng góp của các đại biểu tham dự. Các vướng mắc, kỳ vọng được đưa ra tại sự kiện không chỉ là cơ sở cho việc hoàn thiện khung pháp lý điều chỉnh hoạt động của Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam, mà còn là căn cứ để hoàn thiện hơn cơ chế giải quyết tranh chấp ADR trong lĩnh vực tài chính.